Phần y tế của một chuyến đi quốc tế hay bị bỏ qua cho tới khi có chuyện. Hai rủi ro lớn nhất không nằm ở chỗ người ta tưởng: một vỉ thuốc bình thường ở Việt Nam có thể là chất bị kiểm soát ở nước khác, và một mũi tiêm thiếu có thể chặn con bạn ở cửa trường học chứ không phải ở sân bay.
Thuốc mang theo người
Ba nhóm cần xử lý khác nhau:
- Thuốc không kê đơn thông thường. Thường không sao với số lượng cho cá nhân, nhưng vẫn nên để nguyên vỏ hộp có nhãn thay vì bóc ra bỏ vào hộp chia thuốc.
- Thuốc kê đơn. Mang kèm đơn thuốc, tốt nhất có bản dịch tiếng Anh. Số lượng nên tương ứng với thời gian chuyến đi cộng một khoảng dự phòng, không mang dư quá nhiều.
- Thuốc chứa hoạt chất bị kiểm soát. Đây là nhóm nguy hiểm nhất vì nó gồm cả những thuốc rất thông thường ở Việt Nam như một số thuốc cảm, thuốc giảm đau mạnh, thuốc ngủ, thuốc điều trị rối loạn tập trung. Một số nước cấm hẳn, một số yêu cầu giấy phép xin trước.
Hãy tra danh mục của nước đến trước chuyến bay trên trang của cơ quan quản lý dược hoặc hải quan nước đó. Việc bạn có đơn thuốc hợp lệ ở Việt Nam không đương nhiên khiến thuốc đó hợp pháp ở nơi khác.
Đơn thuốc nên có gì
Một đơn thuốc dùng được khi qua biên giới nên ghi rõ: tên hoạt chất chứ không chỉ tên thương mại, liều dùng, thời gian điều trị, và tên cùng thông tin liên hệ của bác sĩ kê. Tên hoạt chất là phần quan trọng nhất, vì cùng một thuốc mang tên thương mại khác nhau ở mỗi nước, và bác sĩ bên đó cần tên hoạt chất để kê thay thế.
Sổ tiêm chủng
Với người lớn đi du lịch, sổ tiêm chủng hiếm khi bị hỏi trừ khi tới vùng có yêu cầu riêng. Với trẻ em đi định cư hoặc đi học, đây lại là giấy tờ bắt buộc để nhập học, và mỗi nước có danh mục mũi tiêm bắt buộc riêng.
Thiếu mũi nào thường phải tiêm bổ sung trước khi vào lớp, và một số mũi cần cách nhau nhiều tuần. Vì vậy hãy kiểm tra sổ tiêm chủng của con nhiều tháng trước ngày đi, không phải sau khi đã sang.
Bệnh mạn tính
Nếu trong nhà có người mắc bệnh cần theo dõi thường xuyên, hãy mang theo một bộ hồ sơ gọn: chẩn đoán, tóm tắt quá trình điều trị, kết quả xét nghiệm gần nhất, và danh sách thuốc đang dùng. Có bản dịch thì tốt.
Bộ hồ sơ này không dùng ở cửa khẩu mà dùng ở phòng khám nơi bạn đến. Nó giúp bác sĩ mới không phải bắt đầu lại từ đầu, và tiết kiệm rất nhiều thời gian lẫn chi phí xét nghiệm lặp lại.
Thiết bị y tế và đồ dùng đặc biệt
Người mang theo thiết bị y tế cá nhân thường lo về khâu an ninh và cửa khẩu, nhưng thực tế đây là việc quen thuộc với nhân viên sân bay và có quy trình sẵn.
Với máy trợ thở, máy đo đường huyết, bơm tiêm insulin, máy trợ thính và các thiết bị tương tự, nguyên tắc chung là: mang theo giấy xác nhận của bác sĩ nêu rõ bạn cần thiết bị đó, để thiết bị trong hành lý xách tay chứ không ký gửi, và báo trước cho hãng bay nếu thiết bị cần dùng trên máy bay hoặc dùng pin dung lượng lớn.
Kim tiêm và ống tiêm đi kèm điều trị được phép mang, nhưng phải có đơn thuốc hoặc giấy bác sĩ đi cùng. Đây chính là trường hợp mà một tờ giấy nhỏ tiết kiệm cho bạn rất nhiều thời gian giải thích ở khâu an ninh.
Với người cần dùng thuốc theo giờ trong chuyến bay dài, hãy tính theo giờ nơi đi rồi điều chỉnh dần, và hỏi bác sĩ trước về cách chuyển đổi khi lệch múi giờ nhiều tiếng.
Khai báo y tế và kiểm dịch
Một số nước duy trì khâu kiểm dịch trước quầy nhập cảnh, nhất là với khách đến từ vùng đang có dịch. Nếu được phát tờ khai sức khoẻ, hãy khai trung thực. Khai sai ở khâu này bị xử lý nặng hơn nhiều so với việc bị hỏi thêm vài câu hoặc phải theo dõi sức khoẻ vài ngày.
Bảo hiểm
Nhiều nước yêu cầu khách có bảo hiểm du lịch bao gồm chi phí y tế, và một số nơi kiểm tra tại cửa khẩu. Kể cả khi không bắt buộc, đây là khoản nhỏ đáng mua: một lần cấp cứu ở nước ngoài không bảo hiểm có thể lớn hơn toàn bộ chi phí chuyến đi.
Hỏi đáp
Mang thuốc kê đơn có bị giữ không?
Thường không nếu số lượng phù hợp với cá nhân và có đơn thuốc. Rủi ro nằm ở các hoạt chất bị kiểm soát, nên hãy tra danh mục của nước đến trước khi bay.
Có nên bỏ thuốc ra hộp chia cho gọn không?
Không nên khi qua biên giới. Hãy để nguyên vỏ hộp có nhãn để nhân viên kiểm tra nhận ra thuốc gì, và mang kèm đơn.
Mất sổ tiêm chủng của con thì sao?
Liên hệ cơ sở y tế nơi tiêm để xin trích lục. Nếu không lấy lại được, trẻ thường phải tiêm lại các mũi cần thiết, và việc đó mất nhiều tuần nên phải bắt đầu sớm.
Bảo hiểm du lịch có bắt buộc không?
Tuỳ nước, một số nơi yêu cầu và kiểm tra tại cửa khẩu. Kể cả khi không bắt buộc thì vẫn nên mua vì chi phí y tế ở nước ngoài rất cao.
