Ba tình trạng dưới đây khiến bạn bị chặn ngay ở quầy làm thủ tục tại Việt Nam, trước cả khi tới được cửa khẩu nước bạn. Điểm chung: cả ba đều nhìn thấy trước được, và mười phút kiểm tra hôm nay rẻ hơn một tấm vé bỏ đi.
Tình trạng một: sắp hết hạn
Đây là lý do bị từ chối phổ biến nhất và cũng dễ hiểu nhầm nhất. Rất nhiều nước yêu cầu hộ chiếu còn hạn thêm một khoảng nhất định tính từ ngày nhập cảnh, chứ không phải chỉ còn hạn tới ngày đó. Mức phổ biến là sáu tháng, nhưng có nước ba tháng, có nước yêu cầu còn hạn suốt thời gian lưu trú.
Nghĩa là hộ chiếu của bạn còn hạn bốn tháng nữa vẫn hoàn toàn hợp lệ ở Việt Nam, nhưng không đủ để bay tới một nước yêu cầu sáu tháng. Hãy tra quy định của nước đến và cả nước quá cảnh trước khi đặt vé.
Tình trạng hai: hết trang trống
Một số nước yêu cầu còn tối thiểu một tới hai trang trống liền nhau để đóng dấu. Trang có dấu cũ không tính là trang trống, và trang dành riêng cho ghi chú ở cuối hộ chiếu thường cũng không tính.
Người đi lại nhiều dễ rơi vào tình trạng này mà không để ý, vì hộ chiếu vẫn còn hạn dài. Hãy đếm số trang trống thật sự, và nếu còn dưới bốn trang thì nên xin cấp lại trước chuyến đi dài.
Tình trạng ba: bị hỏng
Ướt nước, rách bìa, bong gáy, trang bị dính, ảnh mờ, hoặc chip điện tử không đọc được. Nhân viên hãng bay và viên chức xuất nhập cảnh đều có quyền từ chối một cuốn hộ chiếu mà họ cho là không còn nguyên vẹn.
Điều nhiều người không biết: một cuốn hộ chiếu bị ướt rồi khô lại vẫn bị coi là hỏng, vì giấy phồng lên làm chip và các đặc điểm bảo an không đọc được nữa. Nếu hộ chiếu của bạn từng bị ướt, hãy coi như phải cấp lại.
Kiểm tra thế nào cho đủ
- Mở trang có ảnh, đọc ngày hết hạn, tính khoảng cách tới ngày bạn nhập cảnh, không phải ngày bạn đặt vé.
- Đếm số trang còn hoàn toàn trống.
- Lật toàn bộ để tìm trang rách, dính, hoặc mực nhoè.
- Kiểm biểu tượng chip ở bìa, và nếu từng bị ướt thì cân nhắc cấp lại.
- Đối chiếu họ tên trên hộ chiếu với họ tên đã đặt trên vé, từng ký tự.
Cấp lại mất bao lâu
Thời gian cấp lại thay đổi theo thời kỳ và theo nơi nộp, nên hãy tra trên trang chính thức của cơ quan quản lý xuất nhập cảnh. Nguyên tắc an toàn là bắt đầu thủ tục sớm hơn nhiều so với mức bạn nghĩ là cần, vì mùa cao điểm có thể kéo dài đáng kể.
Nếu chuyến đi đã gần và bạn không kịp, hãy hỏi về thủ tục cấp nhanh nếu nơi đó có, và chuẩn bị sẵn phương án dời vé.
Thị thực nằm trong hộ chiếu cũ
Đây là vướng mắc đi kèm rất thường gặp. Nếu bạn có thị thực còn hạn dán trong cuốn cũ và vừa được cấp cuốn mới, cách xử lý khác nhau theo từng nước:
- Nhiều nước cho phép mang theo cả hai cuốn, cuốn cũ để chứng minh thị thực còn hiệu lực.
- Một số nước yêu cầu chuyển thị thực sang cuốn mới hoặc xin lại.
- Với thị thực điện tử gắn số hộ chiếu, gần như luôn phải khai lại theo số mới.
Hãy hỏi cơ quan cấp thị thực trước khi bay, và đừng giả định rằng mang cả hai cuốn là luôn đủ.
Hộ chiếu của trẻ em: hạn ngắn hơn và mặt thay đổi nhanh
Hộ chiếu cấp cho trẻ em thường có thời hạn ngắn hơn của người lớn, và đây là chỗ nhiều gia đình bị bất ngờ. Cha mẹ kiểm hộ chiếu của mình thấy còn dài nên yên tâm, trong khi hộ chiếu của con đã sắp hết.
Một vấn đề riêng nữa: trẻ nhỏ thay đổi diện mạo rất nhanh. Một cuốn hộ chiếu cấp khi con hai tuổi, đến năm con sáu tuổi thì ảnh gần như không còn nhận ra. Viên chức tại cửa khẩu có quyền yêu cầu làm lại nếu cho rằng ảnh không còn đối chiếu được, và điều này xảy ra thật.
Vì vậy khi lập kế hoạch cho một chuyến đi gia đình, hãy kiểm hộ chiếu của từng người chứ không kiểm một cuốn rồi suy ra. Ghi ngày hết hạn của cả nhà vào cùng một chỗ và đặt nhắc chung.
Thói quen nên có
Đặt một lời nhắc trong lịch vào thời điểm hộ chiếu còn khoảng chín tháng. Lúc đó bạn vẫn đủ thời gian làm lại thong thả, và không rơi vào cảnh phải chọn giữa dời chuyến đi với làm gấp.
Hỏi đáp
Quy tắc sáu tháng áp dụng ở mọi nước phải không?
Không. Nhiều nước yêu cầu sáu tháng nhưng có nước ba tháng, có nước chỉ cần còn hạn suốt thời gian lưu trú. Hãy tra quy định của đúng nước đến và nước quá cảnh.
Hộ chiếu còn ít trang có bị từ chối không?
Có thể, vì một số nước yêu cầu còn trang trống để đóng dấu. Nếu còn dưới bốn trang trống, nên cấp lại trước chuyến đi dài.
Hộ chiếu bị ướt rồi khô có dùng được không?
Thường bị coi là hỏng vì giấy phồng làm các đặc điểm bảo an và chip khó đọc. Hãy coi như phải cấp lại thay vì mạo hiểm ra sân bay.
Thị thực còn hạn trong hộ chiếu cũ thì làm sao?
Tuỳ nước: có nơi cho mang cả hai cuốn, có nơi phải chuyển hoặc xin lại. Với thị thực điện tử thì gần như luôn phải khai lại theo số hộ chiếu mới.
