Bộ câu hỏi ở quầy nhập cảnh giống nhau đến mức ngạc nhiên, dù bạn bay tới đâu. Lý do đơn giản: chúng phục vụ đúng một mục đích, là kiểm tra xem lời bạn nói có khớp với giấy tờ và có hợp lý không. Hiểu mục đích đó thì bạn trả lời đúng mà không cần học thuộc gì cả.
1. Bạn sang đây làm gì
Câu mở đầu và câu quan trọng nhất. Trả lời bằng một từ hoặc một cụm ngắn khớp với loại giấy tờ bạn đang cầm: du lịch, thăm người thân, công tác, đi học, định cư. Đừng kể câu chuyện dài, vì mỗi chi tiết thêm là một cánh cửa cho câu hỏi mới.
2. Bạn ở lại bao lâu
Trả lời bằng số ngày hoặc số tuần cụ thể, và con số đó phải khớp với vé về của bạn. Nói khoảng vài tuần trong khi vé về sau ba tháng là mâu thuẫn dễ thấy.
3. Bạn ở đâu
Câu gần như chắc chắn được hỏi. Hãy nhớ được tên khách sạn hoặc địa chỉ nhà người thân, hoặc có sẵn trên màn hình điện thoại. Không nhớ nổi mình sẽ ngủ ở đâu đêm nay là điều gây nghi ngờ ngay lập tức, dù bạn hoàn toàn ngay thẳng.
4. Ai chi trả cho chuyến đi
Nếu bạn tự trả, nói vậy. Nếu công ty trả, nói tên công ty. Nếu người thân trả, nói rõ quan hệ. Câu này nối với câu hỏi về tài chính, nên trả lời nhất quán với giấy tờ bạn mang.
5. Bạn làm nghề gì
Trả lời ngắn và cụ thể. Nghề nghiệp giúp viên chức đánh giá bạn có ràng buộc để quay về hay không. Người có công việc ổn định ở nhà là người ít có động cơ ở lại bất hợp pháp.
6. Đây là lần đầu bạn tới đây phải không
Họ đã thấy các dấu cũ trong hộ chiếu, nên câu này thường là để đối chiếu trí nhớ của bạn. Trả lời đúng. Nếu đã tới nhiều lần, nói vậy, nó không phải điều xấu.
7. Bạn đi một mình hay đi cùng ai
Nếu đi cùng gia đình, nói rõ và chỉ về phía họ. Với nhóm đi cùng, các câu trả lời của mọi người nên khớp nhau, nhất là về nơi ở và thời gian.
8. Bạn mang theo bao nhiêu tiền
Nói một con số ước lượng trung thực. Nếu vượt ngưỡng khai báo thì phải khai, và việc bạn chủ động nói ra trước khi bị hỏi luôn tốt hơn.
9. Trong hành lý có thực phẩm hay hàng gì phải khai không
Đây là câu bắc cầu sang khâu hải quan. Trả lời thật. Nếu có mang đồ ăn, nói ra và để họ quyết định, đó là cách an toàn nhất.
10. Bạn có người thân sống ở đây không
Nhiều người sợ câu này và nói dối, đó là sai lầm. Có người thân ở nước sở tại là chuyện bình thường và bản thân nó không cản trở việc nhập cảnh. Nói dối thì mới là vấn đề, và họ thường đã có thông tin trong hệ thống.
Vì sao câu hỏi lại ít và lặp lại như vậy
Một viên chức xử lý hàng trăm lượt mỗi ca, mỗi lượt chỉ vài chục giây. Trong khoảng thời gian đó, họ phải quyết định một việc duy nhất: cho vào hay chuyển sang xét thêm. Vì vậy bộ câu hỏi được thiết kế để lấy được nhiều thông tin nhất trong ít câu nhất.
Mỗi câu trong danh sách trên đều nhắm vào một yếu tố cụ thể. Câu về mục đích và thời gian kiểm tra sự khớp với giấy tờ. Câu về nơi ở và người chi trả kiểm tra tính khả thi của chuyến đi. Câu về nghề nghiệp và người thân kiểm tra ràng buộc đưa bạn quay về.
Hiểu điều này giúp bạn trả lời đúng trọng tâm. Khi được hỏi làm nghề gì, thứ họ cần biết không phải chức danh chính xác của bạn, mà là bạn có một công việc để quay về hay không. Một câu trả lời rõ ràng về điều đó hiệu quả hơn một mô tả dài dòng về công việc.
Thái độ có ảnh hưởng thật
Điều này ít được nói nhưng ai làm trong ngành cũng biết. Viên chức tại cửa khẩu có quyền quyết định rất rộng, và một phần quyết định đó dựa trên ấn tượng chung về người đứng trước mặt.
Những thứ tạo ấn tượng xấu mà không ai cố ý: đeo kính râm và đội mũ khi tới quầy, nghe điện thoại trong lúc chờ tới lượt, tỏ ra sốt ruột, hoặc trả lời cộc lốc vì mệt. Những thứ tạo ấn tượng tốt cũng đơn giản không kém: bỏ mũ kính, nhìn thẳng, chào một tiếng, và có giấy tờ sẵn trên tay.
Ba nguyên tắc bao trùm
- Ngắn, thật, nhất quán. Ba tính từ này giải quyết được chín mươi phần trăm tình huống.
- Không hiểu thì nói không hiểu. Gật đầu cho qua một câu bạn không nghe rõ là cách tạo ra mâu thuẫn không cần thiết.
- Không đoán. Nếu không nhớ chính xác, nói là không nhớ rõ và đưa giấy tờ có thông tin đó.
Hỏi đáp
Tôi có phải trả lời bằng tiếng Anh không?
Không bắt buộc. Nếu không nói được, hãy nói rõ và đề nghị hỗ trợ ngôn ngữ. Nhiều cửa khẩu có sẵn cách xử lý cho việc này.
Trả lời sai một chi tiết nhỏ có sao không?
Nhớ nhầm một chi tiết không phải vấn đề lớn. Điều gây hại là mâu thuẫn có hệ thống giữa lời nói và giấy tờ, hoặc nói dối rồi bị phát hiện.
Có nên chuẩn bị sẵn câu trả lời không?
Nên nghĩ trước cho rõ ràng nhưng đừng học thuộc. Câu trả lời trơn tru bất thường đôi khi gây chú ý hơn là câu trả lời tự nhiên.
Bị hỏi nhiều hơn người khác có phải là dấu hiệu xấu?
Không nhất thiết. Một tỷ lệ được hỏi kỹ hơn theo quy trình, và việc đó không nói lên điều gì về hồ sơ của bạn.
