Một em bé vài tháng tuổi không hiểu gì về biên giới, nhưng hệ thống quản lý xuất nhập cảnh thì đối xử với bé gần như với một người trưởng thành: có hộ chiếu riêng, có hồ sơ nhập cảnh riêng, có thời hạn lưu trú riêng. Chỉ có phần thực hành là khác hẳn, và đó là phần bài này nói tới.
Hộ chiếu trước, mọi thứ sau
Không có giới hạn tuổi tối thiểu để làm hộ chiếu. Em bé mới sinh vài ngày vẫn làm được, miễn đã có giấy khai sinh và có người đại diện theo pháp luật đi cùng.
Hãy bắt đầu thủ tục sớm hơn bạn nghĩ. Lịch hẹn, việc chụp ảnh cho trẻ chưa biết ngồi, và thời gian chờ in quyển cộng lại thường dài hơn hình dung của người lần đầu làm việc này.
Ảnh cho người chưa biết ngồi
Yêu cầu ảnh với trẻ rất nhỏ được nới nhiều: bé có thể nhắm mắt, có thể há miệng, không cần nhìn ống kính. Nhưng nền phải đồng màu và sáng, và không được có bàn tay hay bóng người lớn trong khung.
Cách thông dụng là đặt bé nằm ngửa trên một tấm khăn trắng và chụp thẳng từ trên xuống. Chụp lúc bé vừa ngủ dậy và đã ăn no thường cho kết quả tốt hơn nhiều so với chụp lúc bé đang cáu.
Thị thực cho em bé
Nếu nước đến yêu cầu thị thực, em bé cũng cần một cái. Phần hồ sơ chứng minh tài chính và ràng buộc do cha mẹ đứng ra, kèm giấy khai sinh để nối quan hệ.
Một số nước miễn hoặc giảm lệ phí cho trẻ dưới một độ tuổi, nhưng đó chỉ là chuyện tiền. Hồ sơ vẫn phải nộp đúng và vẫn có thể bị từ chối như bất kỳ hồ sơ nào khác.
Sữa, nước và đồ ăn qua an ninh
Quy định giới hạn chất lỏng ở sân bay hầu như nơi nào cũng có ngoại lệ cho thức ăn của trẻ nhỏ. Sữa mẹ vắt sẵn, sữa công thức đã pha, nước pha sữa và đồ ăn dặm thường được mang vượt mức thông thường khi có trẻ đi cùng.
Cách làm cho việc này trôi chảy: để riêng ra một túi, khai báo chủ động với nhân viên an ninh thay vì để họ phát hiện. Bạn có thể bị yêu cầu mở nắp hoặc soi riêng, nhưng đó là thủ tục bình thường, không phải dấu hiệu có vấn đề.
Thuốc và đồ y tế
Thuốc hạ sốt, men vi sinh, thuốc nhỏ mũi cho trẻ nên mang theo đủ cho cả chuyến, vì tìm đúng loại quen dùng ở nước lạ không dễ và tên thương mại thì khác nhau.
Với thuốc kê đơn, hãy mang cả đơn thuốc có dịch sang tiếng Anh. Đây là thứ giải quyết cả hai vấn đề cùng lúc: qua an ninh và qua hải quan ở nước đến.
Ghế, nôi và chỗ ngồi
Trẻ dưới hai tuổi thường được bay với vé trẻ sơ sinh và ngồi trong lòng người lớn. Trên chuyến dài, nhiều hãng có nôi treo gắn vào vách ngăn, nhưng số lượng rất ít và phải đăng ký trước.
Hãy gọi hãng ngay sau khi xuất vé chứ đừng đợi tới ngày bay. Nôi được cấp theo thứ tự đăng ký, và với chuyến bay mười mấy tiếng thì đây là khác biệt giữa một chuyến ngủ được và một chuyến không.
Xe đẩy và hành lý cồng kềnh
Phần lớn hãng cho mang xe đẩy tới tận cửa máy bay rồi gửi ở đó, nhận lại ngay khi xuống. Hãy hỏi trước xem hãng trả xe ở cửa máy bay hay ở băng chuyền hành lý.
Khác biệt này quan trọng tại sân bay trung chuyển, nơi bạn có thể phải đi bộ rất xa giữa hai cửa. Bế một em bé cùng túi đồ qua quãng đường đó không có xe đẩy là trải nghiệm nên tránh.
Qua cửa khẩu khi tay đang bận
Hộ chiếu của em bé vẫn phải được quét và em bé vẫn phải được nhìn mặt. Ở nước dùng cổng tự động, gia đình có trẻ nhỏ thường phải đi quầy có người thay vì cổng máy.
Hãy xếp sẵn hộ chiếu theo thứ tự và để một người rảnh tay lo giấy tờ trong khi người kia bế bé. Chuẩn bị trước mười giây này giúp bạn không phải lục túi bằng một tay giữa hàng dài.
Thời hạn lưu trú của em bé
Đây là điều dễ bị bỏ qua nhất. Em bé được cấp thời hạn riêng và không phải lúc nào cũng trùng với thời hạn của cha mẹ, dù hiếm khi lệch.
Hãy kiểm dấu hoặc hồ sơ điện tử của từng người ngay sau khi qua cửa khẩu. Phát hiện lệch lúc đó còn quay lại hỏi được; phát hiện vào ngày rời đi thì đã thành chuyện khác.
Nếu em bé sinh ra ở nước ngoài
Trẻ sinh trong chuyến đi là tình huống hiếm nhưng có thật, và nó tạo ra một bộ thủ tục riêng: đăng ký khai sinh tại cơ quan đại diện Việt Nam, làm hộ chiếu, rồi xin giấy phép cư trú hoặc thị thực nếu cần.
Việc này không làm xong trong vài ngày. Nếu bạn đi khi đang mang thai ở giai đoạn muộn, hãy tìm hiểu trước quy trình của nước đó và giữ liên lạc với cơ quan đại diện ngay từ đầu.
Hỏi đáp
Em bé mấy tháng tuổi thì bay được?
Nhiều hãng nhận trẻ từ khoảng một tuần tuổi, một số đòi giấy xác nhận của bác sĩ với trẻ rất nhỏ. Hãy hỏi hãng cụ thể vì quy định không thống nhất.
Sữa công thức đã pha sẵn có bị đổ bỏ ở an ninh không?
Thường là không khi có trẻ nhỏ đi cùng, nhưng bạn nên khai báo chủ động và chuẩn bị tinh thần bị soi riêng.
Em bé có được tính hành lý ký gửi không?
Tuỳ hãng, nhiều hãng cho một kiện nhỏ cùng xe đẩy và ghế ô tô miễn phí. Kiểm tra trước khi đóng vali.
Có cần mang giấy khai sinh khi bé đã có hộ chiếu không?
Nên mang. Hộ chiếu chứng minh bé là ai nhưng giấy khai sinh chứng minh bé là con của bạn.
