Thủ tục gia hạn thời gian lưu trú cứu được rất nhiều tình huống: ốm giữa chuyến đi, chuyến bay bị huỷ, việc gia đình đột xuất, hoặc đơn giản là muốn ở thêm ít ngày. Nhưng nó có một điều kiện tuyệt đối: bạn phải còn trong hạn khi nộp đơn. Một ngày sau thì cánh cửa này đóng lại và bạn rơi sang nhóm quá hạn, với cách xử lý hoàn toàn khác.
Nộp ở đâu
Không nộp ở sân bay và cũng không nộp ở cơ quan đại diện của Việt Nam. Nơi tiếp nhận là cơ quan quản lý xuất nhập cảnh của nước sở tại, thường có văn phòng tại các thành phố lớn hoặc tại cấp tỉnh, thành nơi bạn đang ở.
Nhiều nước nay nhận hồ sơ trực tuyến, một số vẫn yêu cầu tới nộp trực tiếp và lấy số thứ tự. Hãy tra trên trang chính thức của cơ quan đó, và nếu phải tới trực tiếp thì đặt lịch hẹn trước nếu hệ thống có, vì đi không hẹn có thể mất cả ngày mà chưa tới lượt.
Nộp khi nào
Càng sớm càng tốt, nhưng không quá sớm. Nhiều nước chỉ nhận đơn trong một khoảng nhất định trước ngày hết hạn, chẳng hạn trong vòng vài tuần cuối. Nộp trước khoảng đó có thể bị trả lại vì chưa tới thời điểm.
Khoảng an toàn với phần lớn trường hợp là khoảng hai tuần trước ngày hết hạn. Như vậy bạn vừa nằm trong cửa sổ nhận đơn, vừa còn thời gian bổ sung nếu hồ sơ thiếu giấy.
Lý do nào thường được chấp nhận
- Y tế: bản thân hoặc người đi cùng ốm, không đủ sức bay, cần điều trị tiếp. Đây là nhóm lý do có sức nặng nhất khi có giấy tờ của cơ sở y tế.
- Bất khả kháng về đi lại: chuyến bay bị huỷ, thiên tai, đình công, đóng cửa không phận.
- Việc gia đình: người thân tại nước đó ốm nặng hoặc qua đời.
- Công việc kéo dài hơn dự kiến, với thư giải thích của bên mời.
- Du lịch thêm, được chấp nhận ở một số nước nếu bạn còn trong phạm vi tối đa cho phép và chứng minh được khả năng tài chính.
Giấy tờ thường cần
- Hộ chiếu còn hạn và bản sao các trang liên quan.
- Đơn theo mẫu của cơ quan đó.
- Bằng chứng cho lý do xin gia hạn.
- Chứng minh nơi ở trong thời gian xin thêm.
- Chứng minh khả năng tài chính cho quãng đó.
- Vé máy bay mới hoặc kế hoạch rời đi.
- Phí theo quy định.
Mục sáu quan trọng hơn nhiều người nghĩ. Một đơn xin ở thêm mà không kèm kế hoạch rời đi cụ thể thường yếu, vì nó không trả lời được câu hỏi rồi sau đó thì sao.
Trong lúc chờ xét
Ở nhiều nước, việc nộp đơn hợp lệ trước ngày hết hạn khiến bạn được coi là đang lưu trú hợp pháp trong thời gian chờ, kể cả khi hạn cũ đã trôi qua. Bạn thường nhận một giấy biên nhận, và giấy đó là thứ chứng minh tình trạng của bạn.
Hãy giữ giấy biên nhận cẩn thận và mang theo người. Nếu bị hỏi, đó là thứ duy nhất cho thấy bạn không ở quá hạn mà đang chờ kết quả.
Nếu bị từ chối
Quyết định từ chối thường kèm một thời hạn để bạn rời khỏi nước đó. Hãy tuân thủ đúng thời hạn ấy. Ở lại sau khi đã bị từ chối gia hạn là tình huống nặng hơn nhiều so với việc chỉ ở quá hạn thông thường, vì nó cho thấy sự cố ý.
Nếu bạn cho rằng quyết định sai, hãy hỏi về thủ tục khiếu nại, nhưng vẫn chuẩn bị phương án rời đi đúng hạn trong lúc khiếu nại.
Chi phí và thời gian xử lý
Phí gia hạn khác nhau rất nhiều giữa các nước và giữa các loại giấy tờ, nên đừng dựa vào con số nghe được từ người quen. Hãy tra biểu phí hiện hành trên trang chính thức, và chuẩn bị đúng hình thức thanh toán mà cơ quan đó chấp nhận, vì nhiều nơi không nhận tiền mặt.
Thời gian xử lý cũng vậy, từ vài ngày tới vài tuần tuỳ nơi và tuỳ mùa. Đây chính là lý do phải nộp sớm thay vì sát hạn: nếu hồ sơ cần bổ sung giấy tờ, bạn còn thời gian xoay mà vẫn nằm trong cửa sổ hợp lệ.
Ba lỗi hay gặp
Chờ tới sát ngày mới đi nộp. Không còn thời gian bổ sung giấy tờ thiếu, và một số nơi hết chỗ hẹn.
Nộp đơn không có bằng chứng cho lý do. Lý do nói miệng gần như không có sức nặng ở khâu này.
Rời khỏi nước đó trong lúc đang chờ xét. Ở nhiều nơi việc này làm đơn bị coi là rút, và bạn mất cả phí lẫn tình trạng đang chờ.
Hỏi đáp
Tôi nộp đơn sau khi đã hết hạn có được không?
Thông thường không, vì thủ tục này chỉ áp dụng khi bạn còn trong hạn. Nếu đã quá hạn, hãy hỏi luật sư di trú tại chỗ thay vì tự nộp.
Trong lúc chờ xét tôi có bị coi là quá hạn không?
Ở nhiều nước thì không, nếu bạn nộp hợp lệ trước ngày hết hạn. Hãy giữ giấy biên nhận làm bằng chứng và mang theo người.
Được gia hạn tối đa bao lâu?
Tuỳ nước và tuỳ loại giấy tờ bạn đang giữ, và thường có một mức tối đa cho tổng thời gian lưu trú. Hãy tra quy định trên trang chính thức của cơ quan xuất nhập cảnh nước đó.
Đang chờ kết quả mà cần về gấp thì sao?
Hãy hỏi cơ quan tiếp nhận trước khi đi, vì ở nhiều nơi việc rời khỏi nước làm đơn bị coi là rút và bạn mất phí đã nộp.
