Ở Việt Nam, rất nhiều loại thuốc mua được ở hiệu thuốc đầu ngõ mà không cần đơn. Điều mà người đi nước ngoài hay không lường trước: chính những loại thuốc quen thuộc ấy có thể là chất bị kiểm soát ở nơi bạn đến, và mang chúng qua biên giới không phải chuyện nhỏ.
Ba nhóm thuốc, ba mức rủi ro
Nhóm thứ nhất là thuốc thông thường không kê đơn: hạ sốt, giảm đau nhẹ, tiêu hoá, dị ứng. Nhóm này hầu như đi đâu cũng được, chỉ cần số lượng hợp lý cho chuyến đi.
Nhóm thứ hai là thuốc kê đơn thường: huyết áp, tiểu đường, tim mạch, tuyến giáp. Được mang nhưng nên có đơn. Nhóm thứ ba là thuốc bị kiểm soát, và đây là nhóm cần chuẩn bị nghiêm túc.
Thuốc bị kiểm soát gồm những gì
Thuốc ngủ, thuốc an thần, thuốc giảm đau mạnh, thuốc điều trị tăng động, và thuốc ho chứa codein là những nhóm hay gặp nhất. Chúng bị kiểm soát vì có khả năng gây nghiện hoặc bị lạm dụng.
Mỗi nước có danh mục riêng và các danh mục này khác nhau nhiều hơn bạn nghĩ. Một hoạt chất bán tự do ở nước này có thể nằm trong danh mục ma tuý ở nước khác, với mức xử lý tương ứng.
Đơn thuốc là thứ quan trọng nhất
Với mọi thuốc kê đơn, hãy mang theo đơn của bác sĩ, có dịch sang tiếng Anh. Đơn nên ghi tên hoạt chất chứ không chỉ tên thương mại, vì tên thương mại khác nhau giữa các nước còn hoạt chất thì không.
Thêm một thư ngắn của bác sĩ nêu chẩn đoán và lý do dùng thuốc. Thư này giải quyết câu hỏi tại sao bạn mang nhiều thuốc như vậy, và nó cũng hữu ích khi bạn cần khám bệnh ở nước ngoài.
Giữ nguyên bao bì gốc
Đừng bóc vỉ ra bỏ vào hộp chia ngày cho gọn. Hộp chia ngày trông giống nhau hết, còn vỉ gốc có tên thuốc, hàm lượng, số lô và hạn dùng.
Nếu bạn cần hộp chia ngày cho tiện dùng, hãy mang cả hai: hộp chia cho vài ngày đầu và vỉ gốc trong vali. Khi bị hỏi, thứ bạn đưa ra là vỉ gốc cùng đơn thuốc.
Số lượng bao nhiêu là hợp lý
Nguyên tắc chung là đủ dùng cho chuyến đi cộng thêm một khoảng dự phòng. Nhiều nước quy định cụ thể một số ngày tối đa, thường trong khoảng từ một tới ba tháng.
Mang lượng thuốc đủ cho một năm là cách chắc chắn bị hỏi, vì số lượng lớn gợi ý mục đích khác ngoài dùng cá nhân. Nếu bạn đi dài hạn, hãy tìm hiểu cách mua thuốc tại nước đến ngay từ đầu.
Thuốc nào để xách tay, thuốc nào ký gửi
Thuốc thiết yếu phải nằm trong hành lý xách tay. Vali ký gửi có thể thất lạc vài ngày, và với người bị tiểu đường hay tim mạch thì vài ngày không thuốc là chuyện nghiêm trọng.
Với thuốc cần giữ lạnh, hãy chuẩn bị túi giữ nhiệt và hỏi trước hãng bay về việc bảo quản. Nhiệt độ trong khoang hành lý không phải thứ bạn kiểm soát được.
Kim tiêm và thiết bị y tế
Bút tiêm insulin, kim tiêm, máy đo đường huyết đều được mang qua an ninh nhưng cần khai báo. Hãy có thư của bác sĩ xác nhận bạn cần dùng chúng.
Đưa thư ra chủ động ở cửa an ninh thay vì đợi bị phát hiện. Việc này biến một cuộc kiểm tra dài thành một cái gật đầu.
Nếu thuốc của bạn bị cấm ở nước đến
Hãy phát hiện điều này trước khi bay, không phải tại sân bay. Trang của cơ quan quản lý dược hoặc cơ quan đại diện ngoại giao của nước đó thường có danh mục tra cứu.
Khi thuốc bị cấm, giải pháp thường là xin giấy phép mang thuốc trước chuyến đi, hoặc nhờ bác sĩ đổi sang hoạt chất tương đương được phép. Cả hai đều cần thời gian, nên hỏi sớm.
Mua thuốc ở nước ngoài mang về
Chiều ngược lại cũng có quy định. Thuốc mua ở nước ngoài mang về Việt Nam phải trong định mức cho nhu cầu cá nhân và không thuộc danh mục cấm.
Mua số lượng lớn để làm quà hay để bán là chuyện khác hẳn, thuộc phạm vi nhập khẩu thương mại. Ranh giới giữa hai bên là số lượng, và nó được đánh giá tại chỗ.
Hỏi đáp
Thuốc cảm cúm thông thường có cần đơn không?
Thường thì không, nhưng thuốc cảm có thành phần chống nghẹt mũi mạnh lại bị kiểm soát ở một số nước. Hãy đọc thành phần trước khi mang.
Đơn thuốc tiếng Việt có được chấp nhận không?
Khó, vì nhân viên không đọc được. Hãy dịch công chứng hoặc xin bác sĩ viết một bản tiếng Anh.
Tôi mang thuốc cho bố mẹ đi cùng có sao không?
Được nếu có đơn mang tên người dùng và người đó cùng đi. Mang thuốc kê đơn của người không có mặt là tình huống khó giải thích.
Thực phẩm chức năng có bị tính là thuốc không?
Tuỳ nước và tuỳ thành phần. Một số hoạt chất trong thực phẩm chức năng bị xếp vào nhóm kiểm soát, nên vẫn nên khai và giữ bao bì gốc.
