Sau khi lấy hành lý, bạn đứng trước hai lối: một lối dành cho người không có gì phải khai, một lối cho người có. Bước qua vạch là bạn đã tuyên bố. Đây là một quyết định có hậu quả pháp lý, không phải một lựa chọn cho tiện.
Nguyên tắc gốc
Khai một thứ không phải khai thì mất vài phút. Không khai một thứ phải khai thì có thể bị tịch thu, bị phạt, và trong trường hợp nặng thì ảnh hưởng tới các lần nhập cảnh sau. Khai thừa luôn rẻ hơn khai thiếu, và đây là một trong số ít quy tắc gần như không có ngoại lệ.
Bốn nhóm hay phải khai
1. Tiền mặt và công cụ thanh toán
Hầu hết các nước đặt một ngưỡng, vượt qua thì phải khai. Hai điểm hay bị hiểu sai: ngưỡng tính cho tổng của cả nhóm đi cùng, không phải từng người tự chia nhỏ; và nó tính cả các công cụ thanh toán khác chứ không chỉ tiền giấy. Hãy tra ngưỡng hiện hành của cả nước đi lẫn nước đến trước chuyến bay.
2. Thực phẩm và sản phẩm từ động thực vật
Đây là nhóm gây mất mát nhiều nhất cho người Việt: thịt, giò chả, hải sản khô, trái cây tươi, hạt giống, cây cảnh, đồ gỗ chưa xử lý. Nhiều nước cấm hoàn toàn vì lý do kiểm dịch chứ không phải vì thuế. Không khai rồi bị phát hiện là bị phạt, dù bạn không biết là bị cấm.
3. Thuốc men
Thuốc kê đơn mang theo với số lượng cho cá nhân thường không sao, nhưng nên mang kèm đơn thuốc, tốt nhất có bản dịch. Một số hoạt chất bình thường ở nước này lại bị kiểm soát chặt ở nước khác, kể cả thuốc cảm cúm thông thường. Nếu bạn mang thuốc điều trị dài ngày, hãy tra trước quy định của nước đến.
4. Hàng có tính thương mại
Hàng mẫu, hàng mang đi bán, quà số lượng lớn cùng loại, thiết bị đắt tiền mang theo để làm việc. Định mức miễn thuế cho hành lý cá nhân có giới hạn, và vượt qua thì phải khai dù bạn không có ý định bán.
Nếu bị chọn kiểm tra hành lý
Việc này có thể hoàn toàn ngẫu nhiên. Cách xử lý:
- Mở hành lý khi được yêu cầu, không tự mở trước.
- Trả lời đúng câu được hỏi về từng món.
- Nếu một món bị giữ, hãy xin biên bản ghi rõ món gì, số lượng, lý do và cách khiếu nại.
- Đừng tranh cãi tại chỗ. Nếu bạn cho là sai, khiếu nại bằng văn bản sau đó theo hướng dẫn trong biên bản.
Vì sao quy định hai nước lại khác nhau đến vậy
Nhiều người khó chịu khi một món đồ mang từ nước này sang nước kia được, nhưng chiều ngược lại thì bị giữ. Điều đó không tuỳ tiện; nó xuất phát từ hai mục tiêu rất khác nhau của cùng một khâu hải quan.
Mục tiêu thứ nhất là thu ngân sách. Định mức miễn thuế cho hành lý cá nhân tồn tại để phân biệt đồ dùng của khách với hàng hoá mang đi bán. Nước có thuế nhập khẩu cao thường đặt định mức chặt hơn.
Mục tiêu thứ hai là kiểm dịch, và đây mới là phần khắt khe nhất. Một hạt giống hay một miếng thịt có thể mang theo mầm bệnh hoặc sinh vật lạ. Với các quốc đảo và các nước sống nhờ nông nghiệp, một đợt dịch cây trồng có thể gây thiệt hại lớn hơn nhiều lần toàn bộ số thuế thu được ở sân bay. Đó là lý do những nơi này cấm gần như toàn bộ thực phẩm tươi, và phạt rất nặng dù bạn mang chỉ một quả táo.
Hiểu hai mục tiêu đó thì quy định hết vẻ tuỳ tiện: món đồ càng liên quan tới sinh vật sống thì càng có khả năng bị cấm, bất kể giá trị của nó nhỏ đến đâu.
Chuẩn bị từ lúc xếp hành lý
- Tra danh mục cấm và hạn chế của nước đến trên trang chính thức của cơ quan hải quan nước đó. Mười phút này tiết kiệm rất nhiều phiền phức.
- Để những thứ có thể phải khai vào một chỗ dễ lấy, không rải khắp vali.
- Giữ hoá đơn của thiết bị đắt tiền mang theo, phòng khi cần chứng minh là đồ dùng cá nhân chứ không phải hàng mới mua để bán.
- Nếu phân vân một món nào đó, hãy khai. Sự phân vân tự nó là câu trả lời.
Hỏi đáp
Khai báo có phải nộp thuế ngay không?
Không nhất thiết. Nhiều trường hợp khai xong, kiểm tra xong là bạn đi tiếp bình thường. Khai báo là nghĩa vụ cung cấp thông tin, không đồng nghĩa với việc phải nộp tiền.
Mang bao nhiêu tiền mặt thì phải khai?
Mỗi nước một ngưỡng, và ngưỡng thường tính cho tổng của cả nhóm đi cùng. Hãy tra quy định hiện hành của cả hai đầu trước chuyến bay.
Đồ ăn khô mang biếu có được không?
Tuỳ loại và tuỳ nước, nhiều sản phẩm từ thịt và thực vật bị cấm vì lý do kiểm dịch. Hãy tra danh mục của nước đến và khai nếu không chắc.
Bị giữ một món đồ thì làm gì?
Xin biên bản ghi rõ món đồ, lý do và cách khiếu nại. Đừng tranh cãi tại chỗ mà hãy làm theo hướng dẫn ghi trong biên bản.
