Ngày càng nhiều sân bay đặt hai lựa chọn cạnh nhau: cổng tự động đọc hộ chiếu và khuôn mặt, và quầy có viên chức như truyền thống. Cổng tự động nhanh hơn thật, nhưng nó không dành cho mọi người và không hợp với mọi tình huống.
Cổng tự động hoạt động thế nào
Bạn đặt trang có ảnh của hộ chiếu lên mặt kính. Máy đọc con chip điện tử gắn trong hộ chiếu, so ảnh trong chip với khuôn mặt bạn qua camera, rồi đối chiếu với cơ sở dữ liệu. Nếu mọi thứ khớp, cửa mở.
Điều kiện cơ bản để dùng được thường gồm: hộ chiếu có chip điện tử, thuộc nhóm quốc tịch được nước đó cho dùng cổng tự động, đủ tuổi theo quy định, và không thuộc diện cần xét thêm. Danh sách quốc tịch được dùng khác nhau theo từng nước và thay đổi theo thời gian, nên hãy xem biển hướng dẫn tại chỗ thay vì suy từ lần đi trước.
Khi nào cổng tự động là lựa chọn tốt
- Bạn đi một mình hoặc đi cùng người lớn, không mang theo trẻ nhỏ.
- Chuyến đi đơn giản, đúng mục đích ghi trong giấy tờ.
- Bạn đã từng nhập cảnh nước đó và không có vướng mắc gì trong quá khứ.
- Hàng ở quầy có người đang rất dài.
Khi nào nên chủ động chọn quầy có người
Đây là phần ít ai nói tới. Có những tình huống mà nói chuyện với một con người tiết kiệm thời gian hơn nhiều so với việc để máy từ chối rồi phải quay lại xếp hàng:
- Bạn cần một con dấu thật trong hộ chiếu. Có việc sau này đòi bằng chứng ngày nhập cảnh dạng giấy, chẳng hạn khi làm thủ tục cư trú hoặc chứng minh thời gian có mặt.
- Giấy tờ của bạn có tình tiết cần giải thích: thị thực loại đặc biệt, giấy tờ vừa được cấp lại, tên trên vé khác tên trên hộ chiếu do sai chính tả.
- Bạn đi cùng trẻ nhỏ hoặc người cần hỗ trợ. Nhiều nơi không cho trẻ dưới một độ tuổi nhất định qua cổng tự động.
- Bạn muốn hỏi một việc, ví dụ xác nhận mình được ở tới ngày nào.
Khi máy không đọc được
Chuyện này xảy ra thường xuyên hơn người ta tưởng và gần như luôn là lỗi kỹ thuật chứ không phải dấu hiệu xấu. Nguyên nhân hay gặp: trang hộ chiếu bị cong hoặc ẩm, chip bị hỏng do để cùng vật có từ tính, đặt không đúng chiều, hoặc khuôn mặt không khớp vì đeo kính và khẩu trang.
Cách xử lý: thử lại một lần, tháo kính, lau mặt kính máy. Nếu vẫn không được, đi sang quầy có người. Nhân viên tại chỗ quen với tình huống này và sẽ hướng dẫn bạn.
Vì sao hàng ở quầy có người vẫn dài dù đã có máy
Câu hỏi này hay được đặt ra khi bạn nhìn sang thấy dãy cổng tự động trống trơn còn hàng của mình thì dài. Có ba lý do, và biết chúng giúp bạn ước lượng thời gian chờ tốt hơn.
Thứ nhất, số người đủ điều kiện dùng máy ít hơn bạn tưởng. Một chuyến bay từ Việt Nam sang có thể chỉ vài chục hành khách thuộc nhóm quốc tịch được phép, còn lại đều phải qua quầy. Cổng trống không có nghĩa là hệ thống nhàn, nó có nghĩa là nhóm được dùng đã đi hết.
Thứ hai, mỗi lượt tại quầy dài hơn lượt qua máy vài lần. Máy chỉ đối chiếu; viên chức thì đối chiếu, hỏi, và ra quyết định. Với người nhập cảnh lần đầu hoặc giấy tờ cần xem kỹ, một lượt có thể mất vài phút thay vì vài chục giây.
Thứ ba, số quầy mở thay đổi theo giờ. Khi nhiều chuyến bay đường dài hạ cánh cùng khung giờ, sân bay mở thêm quầy nhưng thường chậm hơn tốc độ khách đổ về. Đây là lý do cùng một sân bay có thể mất mười phút vào buổi trưa và một giờ vào rạng sáng.
Kết luận thực tế cho người đi lại: nếu bạn có chuyến nối tiếp, hãy tính thời gian qua cửa khẩu theo giờ hạ cánh chứ không theo tên sân bay. Một sân bay có tiếng nhanh vẫn có thể rất chậm vào đúng khung giờ bạn tới.
Một lưu ý về dấu
Qua cổng tự động, nhiều nước không đóng dấu vào hộ chiếu mà chỉ ghi nhận điện tử. Nếu bạn cần bằng chứng ngày nhập cảnh cho một thủ tục về sau, hãy chủ động xin dấu tại quầy hoặc tra và lưu lại hồ sơ nhập cảnh điện tử ngay trong ngày.
Đăng ký trước cho những lần sau
Một số nước có chương trình đăng ký trước cho khách đi lại thường xuyên, sau khi thẩm tra sẽ cho dùng làn riêng rất nhanh. Nếu bạn tới một nước nhiều lần trong năm, hãy tìm hiểu trên trang chính thức của cơ quan quản lý xuất nhập cảnh nước đó xem có chương trình như vậy và bạn có đủ điều kiện không.
Hỏi đáp
Hộ chiếu của tôi có chip không?
Hộ chiếu có chip thường in một biểu tượng hình chữ nhật nhỏ ở bìa ngoài. Nếu không thấy biểu tượng đó, khả năng cao là hộ chiếu không có chip và bạn phải qua quầy có người.
Qua cổng tự động có bị hỏi gì không?
Thông thường không. Nhưng máy có thể chuyển bạn sang viên chức để xét thêm, và việc đó tự nó không có nghĩa là có vấn đề.
Trẻ em có qua cổng tự động được không?
Nhiều nước đặt tuổi tối thiểu. Nếu đi cùng trẻ nhỏ, hãy chọn quầy có người để cả nhà qua cùng lúc thay vì tách nhau ở hai luồng.
Không có dấu trong hộ chiếu thì chứng minh ngày nhập cảnh bằng gì?
Bằng hồ sơ nhập cảnh điện tử do cơ quan quản lý xuất nhập cảnh nước đó lập. Hãy tra trên trang chính thức của họ ngay sau khi vào và lưu lại bản chụp.
